Nowa zielona przestrzeń, która łączy pokolenia i edukuje. Podsumowanie działań Żywego Laboratorium w Sosnowcu w ramach projektu CICADA4CE
Nowa zielona przestrzeń, która łączy pokolenia i edukuje. Podsumowanie działań Żywego Laboratorium w Sosnowcu w ramach projektu CICADA4CE
W Sosnowcu oficjalnie podsumowano jedno z najbardziej innowacyjnych działań pilotażowych realizowanych w ramach międzynarodowego projektu CICADA4CE (Interreg Central Europe). Powstały na terenie VI Liceum Ogólnokształcącego im. Janusza Korczaka Międzypokoleniowy Ogród Edukacji i Bioróżnorodności to symbol nowoczesnego podejścia do adaptacji miast do skutków zmian klimatu, łącząc rozwiązania oparte na przyrodzie (NbS) z aktywnym udziałem społeczności.
Inwestycja w wiedzę i przyszłość miasta
To wyjątkowy ogród został zaprojektowany wspólnie przez młodzież i seniorów, łącząc wiedzę oraz doświadczenia pokoleń. Zielona przestrzeń posłuży nauce, relaksowi, spotkaniom i integracji.
Celem takich projektów jak CICADA4CE jest wypracowanie dobrych modeli działania na przyszłość, które będą przynosić korzyści w kolejnych latach – zaznaczył Michał Wcisło wiceprezydent Sosnowca, wyrażając uznanie dla wzorowej realizacji zadań przez sosnowiecki zespół.
Natomiast Tomasz Przedpełski, pełnomocnik prezydenta ds. adaptacji miasta do zmian klimatu i koordynator projektu w Sosnowcu, podkreślił, że inicjatywa ta udowadnia, że miasto stawia na długofalowe standardy takie jak Miejskie Żywe Laboratorium (Urban Living Lab). Wypracowana dokumentacja i zdobyte doświadczenia to dopiero początek – kolejne etapy działań mają być rozwijane we współpracy ze szkołami oraz finansowane ze środków własnych miasta.
Niezwykle ważne było zainicjowanie w ULL warsztatów międzypokoleniowych z udziałem członków Młodzieżowej Rady Miasta Sosnowca, uczniów VI LO im. J. Korczaka, Rady Seniorów oraz przedstawicieli lokalnych organizacji pozarządowych, prof. Edyty Sierki z Uniwersytetu Śląskiego i ekspertów IETU.
Kreatywne było szkolenie kaskadowe dla uczniów i nauczycieli sosnowieckich szkół średnich dotyczące adaptacji miasta do skutków zmiany klimatu, błękitno-zielonej infrastruktury oraz rozwiązań inspirowanych przyrodą (Nature-based Solutions) również prowadzone przez prof. Edytę Sierkę. Jego efektem były szkolenia tematyczne dla uczniów szkół podstawowych prowadzone przez licealistów.
Liczymy, że kontynuacją działań z zakresu edukacji klimatycznej realizowanych w projekcie CICADA4CE będzie współpraca ze szkołami ze Słowacji oraz Czech, którą zainicjowała Dorota Szewczyk, dyrektor Centrum Doskonalenia Nauczycieli – dodaje dr Anna Starzewska, koordynatorka projektu CICADA4CE. – Wiemy, że trwają już pierwsze rozmowy o nowych projektach.
Sosnowiec liderem innowacji społecznych
Wyjątkowość sosnowieckiego pilotażu docenili eksperci międzynarodowi. Projekt CICADA4CE opierał się na formule Miejskiego Żywego Laboratorium (Urban Living Lab), które powstały w pięciu miastach – Brzecław (Czechy), Dubnica nad Váhom (Słowacja), Kranj (Słowenia), Nichelino (Włochy), Sosnowiec (Polska). I właśnie w ULL w Sosnowcu po raz pierwszy na tak szeroką skalę połączono siły młodzieży oraz lokalnych seniorów. Spotkanie podsumowujące zgromadziło wiele osób, w tym dr Annę Starzewską, dr inż. Magdalenę Głogowską, mgr Patrycję Obłój oraz mgr inż. Wandę Jarosz z IETU, których wkład merytoryczny i współpraca z kadrą pedagogiczną szkoły, odegrały fundamentalną rolę w sukcesie wdrożeniowym pilotażu. Zanim powstał ogród, uczniowie i seniorzy wzięli udział w warsztatach międzypokoleniowych, podczas których wspólnie zdobyli umiejętności z zakresu projektowania zieleni i doboru roślin. Uczyli się, jak integrować rozwiązania oparte na przyrodzie oraz jak wypracowywać funkcjonalne modele zagospodarowania przestrzeni przy szkole. Specjaliści zaprezentowali również rozwiązania oparte na naturze, tłumacząc, jak niewielkie inwestycje punktowe mogą wpływać na poprawę lokalnego mikroklimatu i wspierać miasto w dostosowywaniu się do zmiany klimatu. Szczególną uwagę zwrócono na wykorzystywanie roślin dobrze przystosowanych do lokalnego klimatu i gleby oraz odpornych na suszę. Dzięki temu wspólnie zdobyli kompetencje niezbędne do samodzielnego projektowania i kształtowania, przyjaznych klimatycznie miejsc w mieście.
Na warsztatach projektowania założono, że teren powinien odpowiadać potrzebom różnych grup wiekowych – oferować strefy wypoczynku, rekreacji, miejsca spotkań społecznych. Uczniowie i seniorzy przygotowali szkice wstępnych założeń i pomysłów, a następnie wspólnie uzgodniono finalną koncepcję szkolnej, wielofunkcyjnej zielonej przestrzeni. Ich aktywna współpraca pozwoliła połączyć doświadczenie starszego pokolenia z kreatywnością młodzieży w procesie tworzenia wspólnego projektu.
Nasadzenia, miejsca wypoczynku, domki dla owadów oraz stacja meteorologiczna upiększają otoczenie szkoły i stanowią pilotażowe działanie Sosnowca na rzecz odporności klimatycznej, bioróżnorodności oraz poprawy mikroklimatu.
Sosnowiec przoduje wśród miast partnerskich projektu. Pomysły tego laboratorium i rozwiązania są innowacyjne i bardzo kreatywne – będziemy je teraz propagować i powoływać się na nie w całej Europie – podkreśliła dr Anna Starzewska-Sikorska, Koordynatorka projektu CICADA4CE. –– Zaangażowanie lokalnej społeczności, młodzieży oraz ścisła współpraca z partnerami zagranicznymi przyniosły znakomite rezultaty, stawiając Sosnowiec w roli lidera wśród miast uczestniczących w projekcie.
Zwróciła również uwagę na pionierski charakter włączania mieszkańców do procesów projektowania zieleni i działań służących adaptacji do skutków zmiany klimatu. Projekt ogrodu był bardzo atrakcyjny i dlatego zdecydowano się pozyskać na niego dodatkowe finansowanie ze budżetu miasta i realizować etapami.
Trzeba pamiętać, że każdy nowo założony teren zielony wymaga czasu, aby w pełni rozwinąć swój potencjał. Posadzone krzewy, byliny i rośliny okrywowe potrzebują okresu ukorzenienia oraz wzmożonej pielęgnacji, by zdrowo rosnąć, zagęścić się i zakwitnąć. Pełny, docelowy efekt wizualny i przyrodniczy stworzonej przestrzeni będzie widoczny w kolejnych sezonach wegetacyjnych – w miarę jak zieleń naturalnie się rozrośnie.
Sukces oparty na zaangażowaniu młodzieży i seniorów
Najważniejszym fundamentem ogrodu okazały się jednak praca samych uczniów i ich współpraca z seniorami. Dyrektor VI LO mgr Paweł Lekszycki zwrócił uwagę, że edukacja przynosi najlepsze efekty wtedy, gdy realnie angażuje młodych ludzi. Sukces tego przedsięwzięcia to przede wszystkim zasługa uczniów VI LO, którzy z ogromną pasją i poświęceniem realizowali krok po kroku założenia projektu, stając się jego autentycznymi twórcami – podsumował dyrektor szkoły, dziękując jednocześnie kadrze pedagogicznej za wsparcie i wkład pracy.
Międzypokoleniowy Ogród Edukacji i Bioróżnorodności w Sosnowcu udowadnia, że synergia nauki, samorządu, zaangażowanych mieszkańców i młodzieży potrafi stworzyć przestrzeń, która służy nie tylko lokalnej społeczności dzielnicy Pogoń, lecz staje się inspiracją na poziomie europejskim.
Projekt CADA4CE Efektywność zarządzania adaptacją do zmian klimatu przez włączenie usług ekosystemowych zintegrowanych z aktywnością społeczną w miastach Europy Środkowej jest współfinansowany: z programu INTERREG Europa Środkowa oraz ze środków polskiego Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach programu „Projekty Międzynarodowe Współfinansowane”
-
- Podsumowanie działań Żywego Laboratorium w Sosnowcu w ramach projektu CICADA4CE. Międzypokoleniowy Ogród Edukacji i Bioróżnorodności przy VI LO Korczak Sosnowiec
-
- Podsumowanie działań Żywego Laboratorium w Sosnowcu w ramach projektu CICADA4CE. Międzypokoleniowy Ogród Edukacji i Bioróżnorodności przy VI LO Korczak Sosnowiec
-
- Podsumowanie działań Żywego Laboratorium w Sosnowcu w ramach projektu CICADA4CE. Międzypokoleniowy Ogród Edukacji i Bioróżnorodności przy VI LO Korczak Sosnowiec
-
- Podsumowanie działań Żywego Laboratorium w Sosnowcu w ramach projektu CICADA4CE. Międzypokoleniowy Ogród Edukacji i Bioróżnorodności przy VI LO Korczak Sosnowiec
-
- Podsumowanie działań Żywego Laboratorium w Sosnowcu w ramach projektu CICADA4CE. Międzypokoleniowy Ogród Edukacji i Bioróżnorodności przy VI LO Korczak Sosnowiec
-
- Podsumowanie działań Żywego Laboratorium w Sosnowcu w ramach projektu CICADA4CE. Międzypokoleniowy Ogród Edukacji i Bioróżnorodności przy VI LO Korczak Sosnowiec
-
- Podsumowanie działań Żywego Laboratorium w Sosnowcu w ramach projektu CICADA4CE. Międzypokoleniowy Ogród Edukacji i Bioróżnorodności przy VI LO Korczak Sosnowiec
-
- Podsumowanie działań Żywego Laboratorium w Sosnowcu w ramach projektu CICADA4CE. Międzypokoleniowy Ogród Edukacji i Bioróżnorodności przy VI LO Korczak Sosnowiec
-
- Podsumowanie działań Żywego Laboratorium w Sosnowcu w ramach projektu CICADA4CE. Międzypokoleniowy Ogród Edukacji i Bioróżnorodności przy VI LO Korczak Sosnowiec

