Webinarium IETU | W pyle drogi – emisja pozaspalinowa jako stresor środowiskowy dla bezkręgowców lądowych, 25.06.2026, godz. 13.30
Prowadzący: dr hab. Agnieszka Babczyńska, prof. UŚ, dr Bartosz Łozowski, mgr Aliesia Horbunova, Uniwersytet Śląski
Pozostali autorzy: dr Monika Tarnawska, prof. dr. hab. Maria Augustyniak, dr Marta Sawadro, dr Agnieszka Czerwonka, dr hab. Jolanta Brożek, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski
Zanieczyszczenia pyłowe związane z transportem drogowym, wynikające ze ścierania się zużywalnych części samochodowych stanowią obecnie około 50% PM₁₀. Można oczekiwać, że ich udział będzie się zwiększał wraz z elektryfikacją transportu drogowego – pojazdy elektryczne, ze względu na dużą masę akumulatorów, zużywają opony szybciej w przeliczeniu na kilometr, niż ich spalinowe odpowiedniki. Mimo to wciąż zbyt mało wiemy o tym, jak czynnik ten wpływa na spadającą liczebność i bioróżnorodność owadów lądowych. Celem przedstawianego projektu była ocena presji wywieranej przez pył powstający ze zużycia nawierzchni drogowych oraz ścieralnych części samochodów (tire and road wear particles, TRWP) w kontekście badań terenowych (analiza ilościowa pyłu zebranego w punktach badawczych zróżnicowanych pod względem odległości od pasa ruchu oraz pokrycia roślinnością), półterenowych (narażenie bezkręgowców glebowych poprzez kontakt z glebą zebraną w punktach badawczych) i ekspozycji laboratoryjnej owadów modelowych na pył zebrany z pobocza utwardzonego drogi. Punkty badawcze wybrano na podstawie danych z GDDKiA w Aglomeracji Górnośląskiej, w sąsiedztwie skrzyżowań dróg o dużej intensywności ruchu.
Przeanalizowane dotychczas wyniki potwierdzają hipotezę, że wybrane czynniki różnicujące punkty poboru pyłu modyfikują presję wywieraną przez TRWP. Zmiany poziomu testowanych biomarkerów dowodzą udziału mechanizmów fizjologicznych, umożliwiających gatunkom modelowym tolerancję tego czynnika. Wyniki projektu mogą przyczynić się do wypracowania strategii mających na celu minimalizację skutków owego narażenia oraz ochronę bezkręgowców bytujących w ekosystemach związanych drogami. Ochrona tych organizmów wpisuje się w promowaną w Unii Europejskiej koncepcję One Health (Jedno Zdrowie), zakładającą nierozerwalną więź między zdrowiem ekosystemów a dobrostanem człowieka.
Dotychczas w ramach wyżej omawianych badań opublikowano następujące prace naukowe:
- The Effect of Tyre and Road Wear Particles on the Terrestrial Isopod Armadillidium pallasii
- Sublethal effects of road dust particles in the yellow mealworm beetle Tenebrio molitor
- The effects of tread rubber and road dust particles on stress, immunity and digestive biomarkers in the larvae of the mealworm Tenebrio molitor
- Tyre and road wear particles as carriers of metals and rare earth elements: Evidence of bioaccumulation in Tenebrio molitor
Działania badawcze wsparte ze środków przyznanych w ramach programu Inicjatywa Doskonałości Badawczej Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.
Data:
25 czerwca 2026, g. 13.30
Udział w Webinariach jest bezpłatny.
Spotkania prowadzone będzie na platformie MS Teams.
Zarejestruj się!
Prosimy o rejestrację on-line do 24.06.2026 r.
Po rejestracji zgłoszenia uczestnicy otrzymają automatyczne potwierdzenie zarejestrowania oraz dzień przed webinarium link do spotkania on-line.
Więcej o Webinariach IETU oraz materiały ze zorganizowanych webinariów